Elektroniczne metki w łańcuchach dostaw

RFID z Internetem

Naukowcy po wielu latach badań zauważyli, że RFID można łączyć z innymi technologiami. W 1999 r. wymyślili koncepcję Elektronicznego Kodu Produktu (ang. Electronic Product Code - EPC), która stanowi połączenie technologii RFID z moż-liwościami, jakie daje Internet.Technologia ta jest stosunkowo prosta. Zeskanowany tag RFID jest identyfikowany z obiektem w Internecie, gdzie są przechowywane wszystkie informacje o nim. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu języka PML (ang. Physical Markup Language) oraz usłudze ONS (ang. Object Name Service). EPC jest schematem kodowania, który umożliwia iden-tyfikowanie indywidualnych obiektów, takich jak: pojedyncze towary, palety, paczki, pudełka lub cokolwiek innego. Numer identyfikacyjny danego obiektu jest zapisywany w 96-bitowym ciągu znaków. To oznacza 296 (ponad 7,9x1028) kombinacji, czyli ogromną liczbę. W związku z tym nie trzeba się obawiać, że kod zostanie wyczerpany w niedalekiej przyszłości.

Warto zauważyć, że standardowy 13-cyfrowy kod kreskowy umożliwia identyfikację ok. 109 producentów i produktów (trzy cyfry są przeznaczone na prefiks kraju, a jedna to cyfra kontrolna), z kolei EPC rozszerza to do 16 milionów producentów i ponad 18 trylionów (ponad 18,4x1018) produktów. Dzięki temu, że każdy kod EPC będzie posiadał swój opis w Internecie, będziemy mogli uzyskać nie tylko informacje o produkcie czy o producencie, ale także o adresie producenta, dacie produkcji, terminie przydatności do spożycia, surowcach, z których towar został przygotowany czy nawet wskazówki, w jakiej temperaturze dany produkt przechowywać i w jaki sposób go używać.

Według naukowców technologia EPC przedefiniuje cały dotychczasowy łańcuch dostaw przez włączenie inteligencji, automatycznej identyfikacji i Internetu do produktów codziennego użytku. Jeżeli każdy towar będzie wyposażony w metkę RFID i na każdym etapie łańcucha dostaw będą znajdowały się czytniki, to bez problemu będzie można śledzić jego drogę. Ułatwione też będzie uzupełnianie zapasów. Dzięki umieszczeniu inteligentnych czytników na regałach sklepowych, systemy IT będą "wiedzieć", kiedy z półki w sklepie zniknie towar i poinformują o tym producenta. Zyskają na tym także klienci, którzy będą mieć zawsze dostęp do towarów, których w danej chwili potrzebują. Ponadto klient wyposażony w odpowiedni czytnik, np. w telefonie komórkowym, będzie mógł bez problemu dowiedzieć się wszystkiego o danym produkcie.

Specjaliści z Gillette twierdzą, że firmy produkujące dobra konsumpcyjne i reprezentujące handel detaliczny tracą w samej Ameryce ok. 30 mld dolarów rocznie tylko dlatego, że półki sklepowe nie są uzupełniane na czas. Jednym z powodów jest fakt, że personel wielkich sklepów nie radzi sobie z tym zadaniem. Konsultanci IBM oszacowali, że użycie technologii EPC umożliwi zmniejszenie stanów magazynowych o 5 - 25%. Zastosowanie EPC może więc być kolejnym, długim skokiem w praktyce zarządzania, porównywalnym z rewolucją wprowadzoną przez system dostaw Just in Time.

Najważniejsze problemy

Technologia RFID poza zaletami, ma również wady. Niemałym problemem społecznym może być redukcja personelu w sieciach handlowych, magazynach firm dystrybucyjnych itp. RFID budzi także kontrowersje związane ze śledzeniem konsumentów. Moduł RFID wbudowany w wózek na zakupy, dzięki rozmieszczonym w sklepie czytnikom, umożliwi zbieranie danych, jakie działy odwiedzał klient, jakie towary zakupił, jakim tylko się przyglądał itd. Dane będzie można powiązać z klientem dzięki karcie kredytowej czy lojalnościowej. Organizacje stojące na straży ochrony prywatności i praw obywatelskich od dawna protestują i podsycają atmosferę zagrożenia szpiegowaniem przez supermarkety.

Handlowcy obawiają się także ataków na RFID. Hakerzy mogliby zmieniać zawarte w chipach informacje lub, co gorsza, masowo dezaktywować metki, paraliżując prace centrów handlowych.

Doskonalenie i uszczelnianie

Robert Michalik, menedżer produktu, Schenker

RFID upraszcza i przyspiesza procesy logistyczne. Od strony operatora logistycznego efekty są więc widoczne najszybciej, gdyż technologia eliminuje większość skanowań i ręcznych rejestracji zdarzeń zachodzących w czasie przemieszczania przesyłek - RFID rejestruje wszystkie te zdarzenia w tle procesu logistycznego. Dodatkowo zastosowanie odpowiednich algorytmów w aplikacji operacyjnej zapewnia realne polepszenie jakości procesu: zmniejszenie ilości rozdzieleń przesyłek, opóźnień spowodowanych błędnymi skierowaniami czy zaginięciami. Dzięki RFID, proces jest oczyszczany ze zbędnej administracji i możemy wreszcie śledzić przesyłki, a nie naklejki czy też listy przewozowe.

Korzyści u operatora przekładają się na korzyści u klienta, a więc przede wszystkim na poprawę jakości całego łańcucha dostaw, uszczelnienie całego systemu logistycznego i wzrost efektywności procesu.

Dlaczego warto stosować radiową identyfikację towarów? 10 podstawowych korzyści:

  • Możliwe jest jednoczesne odczytywanie i zapisywanie wielu etykiet.
  • Etykieta może być niewidoczna przy przeprowadzaniu zapisu i odczytu danych – dotychczas czytnik kodów kreskowych musiał podczas skanowania „widzieć” etykietę.
  • Opakowanie nie stanowi przeszkody przy zapisie i odczycie, a zatem można umieszczać etykiety RFID bezpośrednio na produktach wewnątrz kartonu czy innego pojemnika.
  • Zapis na etykiecie nie jest jednorazowy, można go aktualizować ponad 100.000 razy.
  • Etykiety RFID działają nawet w trudnych warunkach, takich jak: zabrudzenia, wilgotność, wysokie i niskie temperatury, obecność środków chemicznych.
  • Transmisja danych pomiędzy etykietami a czytnikami przebiega bardzo szybko.
  • Dzięki możliwości szyfrowania danych zwiększa się nieporównywalnie ich bezpieczeństwo – każdy identyfikator ma nadawany numer seryjny, którego nie można zmienić.
  • Etykiety RFID nie wymagają zasilania (baterii).
  • Możliwe jest szerokie wykorzystanie informacji z etykiet w różnych aplikacjach, np. kontroli dostępu, rejestracji czasu pracy, systemach biletowych (obiekty sportowe, parkingi), przy produkcji czy też do identyfikacji zwierząt.
  • Minimalizuje się błędy i nakłady pracy przy intensywnym zbieraniu danych.
Źródło: „RFID – sposób na skuteczną kontrolę przepływu towarów w twojej firmie”,

E-letter Wydawnictwa Wiedza i Praktyka, 01.02.2007 r.