Co finansiści nazywają bilansem?

Dodatkowy kapitał

Przypuśćmy, że 4 kwietnia przekazują Państwo na użytek przedsiębiorstwa swój własny samochód dostawczy. Furgonetka została wyceniona na 2 500 zł. Pojawił się dodatkowy kapitał wielkości 2 500 zł, który powoduje, że mamy teraz saldo kapitału w kwocie 52 500 zł. Inaczej mówiąc, przedsiębiorstwo jest Państwu obecnie winne 52 500 zł. Zmienił się również skład aktywów. Występuje wśród nich nowy element - samochód dostawczy, którym teraz firma dysponuje. Suma aktywów także wzrosła do kwoty 52 500 zł.

Równanie bilansowe znowu jest prawdziwe także na ten dzień, tj. 4 kwietnia:

Aktywa w zł

Gotówka - 10 000

Grunt i budynki - 32 000

Meble - 2 000

Wyposażenie - 3 000

Zapasy - 3 000

Samochód dostawczy - 2 500

Razem - 52 500

Zobowiązania w zł

Kapitał - 52 500

Razem - 52 500

Suma aktywów = Suma zobowiązań

Zobowiązanie zewnętrzne

5 kwietnia kupują Państwo następne zapasy na kredyt za 2 000 zł. Dostawcą jest pan Kowalski, który jest przekonany, że zapłacą mu Państwo w ciągu około miesiąca. Jak taka transakcja zmienia równanie bilansowe?

Otóż z jednej strony, przedsiębiorstwo wytworzyło zobowiązanie wobec strony trzeciej, czyli pana Kowalskiego, który jest teraz Państwa wierzycielem (kredytodawcą) na kwotę 2 000 zł. Z drugiej strony, nabyli Państwo kolejny składnik aktywów - zapasy warte 2 000 zł.

Nowy stan rzeczy 5 kwietnia wyglądać będzie następująco:

Aktywa w zł

Gotówka - 10 000

Grunt i budynki - 32 000

Meble - 2 000

Wyposażenie - 3 000

Zapasy - 5 000

Samochód dostawczy - 2 500

Razem - 54 500

Zobowiązania w zł

Kapitał - 52 500

Pan Kowalski - 2 000

Razem - 54 500

Suma aktywów = Suma zobowiązań

Zauważmy, że zarówno po stronie aktywów, jak i po stronie zobowiązań nastąpiło, w związku z tą transakcją, powiększenie o tę samą kwotę - 2 000 zł. Podobnie jak to miało miejsce 4 kwietnia, kiedy przekazali Państwo przedsiębiorstwu samochód dostawczy.

Co z powyższych rozważań wynika?

1. Państwo, jako osoba fizyczna, stanowią podmiot odrębny od osoby nazwanej ABC. Wszystkie przedstawione powyżej transakcje zapisywane są w księgach rachunkowych podmiotu nazwanego ABC, a NIE w Państwa księgach! Jest to bardzo ważne pojęcie rachunkowości, zwane pojęciem podmiotu gospodarczego. W sensie prawnym opisane powyżej transakcje mogą być Państwa własnymi transakcjami, lecz z punktu widzenia rachunkowości stanowią one działania przedsiębiorstwa.

2. Każda transakcja gospodarcza ma dwie strony o równej sobie wartości. Kupują Państwo zapasy, więc z jednej strony przybywa aktywów (bo mają teraz Państwo dodatkowy zapas na składzie), lecz inny składnik aktywów maleje (ponieważ mają Państwo teraz mniej gotówki)! Cokolwiek Państwo zrobią, równanie bilansowe ZAWSZE będzie prawdziwe. W języku rachunkowości równanie to nazywa się właśnie bilansem. Wszystko, co zawiera bilans, powinno się sobie równać, tj. wykaz aktywów przedsiębiorstwa z listą wszelkich zobowiązań przedsiębiorstwa.

3. Ilość gotówki do 5 kwietnia została zredukowana do 10 000 zł, a tymczasem kapitał zwiększył się do 52 500 zł. Niektórzy mylą kapitał z gotówką! Przedsiębiorstwo jest winne Państwu 52 500 zł, lecz gdybyście dzisiaj zażyczyli sobie zwrotu Waszych pieniędzy, ABC nie wystarczyłoby gotówki! Zatem kapitał to NIE jest gotówka, jak się wielu osobom wydaje. Przedsiębiorstwa mogą mieć wielomiliardowe kapitały, ale mogą w ogóle nie mieć gotówki!