Radar ryzyka

Porażenia prądem

Wahania w cenach energii i dostępu do zasobów stanowią dość oczywiste wyzwania dla szeroko pojętego sektora energetycznego - zakładów użyteczności publicznej oraz firm z sektora gazowniczego i naftowego. W zakładach użyteczności publicznej strata dostępu do konkurencyjnie wycenianych długoterminowych dostaw paliwa jest na szczycie listy zagrożeń. Poważne zmiany w cenach energii mogą także wywołać ekonomiczne wstrząsy. Bardzo niewiele firm na świecie jest odpornych na tego typu zagrożenia. Jakie mogą być przyczyny gwałtownych zmian cen energii? Ankietowani analitycy wymieniają kilka, m.in. amerykański atak na Iran, załamanie w relacjach z Rosją, konflikt ze strategicznymi dostawcami energii czy problemy z dostawą. Rosną tendencje nacjonalizacji przemysłu energetycznego, co także zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia kryzysu. Dostawy surowców energetycznych stały się zależne od kilku narodowych, posiadanych przez rządy dostawców. W przyszłości ryzyko związane ze wzrostem popytu na paliwa w krajach rozwijających się będzie dramatycznie rosło.

Strategiczne transakcje

Firmy chcą korzystać z wielkich okazji, a to często wiąże się z ryzykiem strategicznym. Najlepiej jest to widoczne w obszarze transakcji. Często okazuje się, że decyzja, która miała szybko i zdecydowanie odpowiedzieć na pojawiającą się okazję, stała się drogim i długoterminowym zagrożeniem. Transakcja podjęta w odpowiedzi na trend konsolidacyjny w danej branży może się nie udać, nie dlatego że jest źle przeprowadzona, ale dlatego że nie podoła wyzwaniom operacyjnym. Jest to ocenione przez analityków jako poważne ryzyko. Dotyczy zwłaszcza sektorów motoryzacyjnego, zarządzania aktywami, mediów i telekomunikacyjnego. Udziałowcy spółek na ogół spodziewają się, że fuzja czy akwizycja przyniesie szybko pozytywne efekty, zwiększy zyski i stworzy synergię między obydwoma podmiotami tran-sakcji. Jednak ta oczekiwana integracja stanowi wyzwanie dla pracowników, wymaga przeprowadzenia skomplikowanych procesów, wspomaganych zaawansowanymi rozwiązaniami technologicznymi. Udziałowcy bardzo często bywają rozczarowani efektami transakcji M&A.

Inflacja kosztów

Przedsiębiorcy przyzwyczaili się przez kilka ostatnich lat do działania w globalnej gospodarce przy niskiej inflacji. Jednak ankietowani przez autorów raportu analitycy przewidują teraz powrót czasów wysokiej inflacji - jest to poważne ryzyko dla biznesu. Czynnik ryzyka dla przedsiębiorstw z wielu branż stanowi inflacja kosztów, która jest wynikiem różnych elementów.

W wielu przypadkach presja kosztowa jest wzmacniana przez zmiany podstaw struktury danej branży. Na przykład w amerykańskim przemyśle motoryzacyjnym zmiany demograficzne i rosnące koszty opieki zdrowotnej stanowią poważne wyzwanie. Zatrudnienie pracowników staje się coraz trudniejsze i bardziej kosztowne. W branży biotechnologicznej inflacja kosztów jest powodowana także przez regulacje prawne i coraz większy nacisk na badania i rozwój.

W stronę zieleni

Problemy związane z ochroną środowiska naturalnego stają się coraz częściej poważnym wyzwaniem dla firm. Zwłaszcza że presja rośnie z każdym rokiem - chodzi zarówno o dobrowolne podejmowanie inicjatyw w ramach odpowiedzialności społecznej firm, jak i o przepisy oraz gospodarczą konieczność. Spełnianie postulatów proekologicznych stanowi - zdaniem ekspertów - czynnik ryzyka i częściowo związane jest z odpowiedzią konsumentów i rządów na zmiany klimatu oraz anomalie pogodowe spowodowane ocieplaniem się klimatu. Spełnienie norm ekologicznych jest drogie, ale może przynieść zyski, jeśli konsumenci to docenią, a przepisy szybko się zmienią. Gdy przepisy zostaną dostosowane do "zielonych" wymogów, firmy będą musiały bardzo szybko zmienić swój sposób działania. Te, które zrobią to zawczasu, będą na wygranej pozycji. Jednak tempo i zasięg tej "zielonej rewolucji" są trudne do przewidzenia.

Odmienieni konsumenci

Przewidzenie zmian w popycie konsumenckim może stanowić jedno z największych wyzwań, a błąd w tych przewidywaniach jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka. Jest wiele przykładów zmian w postawach konsumenckich, między innymi chęć kupowania produktów czy usług "ekologicznych". Zmiany związane są także z omawianymi już czynnikami demograficznymi, czyli starzeniem się społeczeństwa.

Biznes musi zidentyfikować i odpowiedzieć na zmiany w popycie. To wyzwanie staje się ryzykiem strategicznym, gdy zmiany są znaczące, szybkie lub nieoczekiwane. Zdaniem jednego z respondentów badania, obecnie konsumenci mają o wiele większą władzę niż dziesięć lat temu.

Skuteczność radaru

Świadomość zagrożeń, które znalazły się na radarze Ernst & Young, może pomóc firmom w przygotowaniu się do przyszłości, choć oczywiście przewidywania analityków nie muszą się spełnić.

Zmiany następują bardzo szybko, a czynniki ryzyka także nie są stałymi elementami krajobrazu biznesowego. Poza tym dzisiejsze zagrożenia jutro mogą okazać się wspaniałymi możliwościami rozwoju.

Badanie "Companies on Risk: The Benefits of Alignment", przeprowadzone przez E&Y, pokazało, że aż 42% światowych firm może wskazać luki w swoich zabezpieczeniach przed ryzykiem. Jednocześnie aż 66% firm stwierdziło, że zamierza zwiększyć inwestycje na zarządzanie ryzykiem w ciągu najbliższych trzech lat.