Odpowiedzialność osobista zarządu

Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać złożony w terminie dwóch tygodni od dnia, kiedy wystąpiła podstawa do takiej czynności, a do jego złożenia jest zobowiązany każdy członek zarządu, niezależnie od zasad reprezentacji spółki. W praktyce członkowi zarządu będzie trudno wykazać, że nie ponosi winy w niezłożeniu wniosku - w szczególności nie zwalnia go z odpowiedzialności istniejący w spółce podział funkcji pomiędzy członków zarządu (np. sprawy handlowe, marketingowe, finansowe, pracownicze itp.). Wydaje się, że możliwą w takim przypadku formą obrony jest jedynie wykazanie, że członek zarządu z jakichś przyczyn został pozbawiony dostępu do dokumentów spółki i informacji o niej, został wprowadzony w błąd lub był obłożnie chory i nie mógł pełnić swojej funkcji.

Jeśli pomimo zaistnienia przesłanek nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, członek zarządu może być zwolniony z odpowiedzialności także wówczas, gdy wykaże, że wierzyciel nie poniósł z tego powodu żadnej szkody - czyli w praktyce, że nawet gdyby został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, to sytuacja wierzyciela by się nie zmieniła (jego wierzytelność zostałaby zaspokojona w takim samym stopniu).

Przepisy KSH odwołują się również do odpowiedzialności, którą członek zarządu może ponosić wobec wierzycieli spółki na podstawie innych przepisów. Jednym z przykładów jest odpowiedzialność na podstawie przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze za szkodę wyrządzoną niezłożeniem w odpowiednim czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Odpowiedzialność na podstawie tego przepisu jest również odpowiedzialnością osobistą całym majątkiem członka zarządu i w pewnych sytuacjach od wierzyciela zależeć będzie, czy powództwo przeciwko członkowi zarządu sp. z o.o. oprze na przepisach KSH, czy prawa upadłościowego i naprawczego (wobec braku odpowiedniego przepisu w KSH, w przypadku spółki akcyjnej możliwa jest tylko druga forma odpowiedzialności). W praktyce jednak uzyskanie zaspokojenia roszczenia może się okazać dużo łatwiejsze na podstawie przepisów KSH, które wymagają od wierzyciela jedynie wykazania bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce, a na członku zarządu ciążyć będzie obowiązek wykazania jednej z przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność, podczas gdy w przypadku odpowiedzialności na podstawie prawa upadłościowego i naprawczego to wierzyciel będzie musiał wykazać, że pomimo istniejącego obowiązku członek zarządu nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości, że można mu przypisać winę oraz będzie musiał wyznaczyć wysokość szkody wyrządzonej takim zachowaniem. Członek zarządu może się zwolnić z odpowiedzialności na podstawie przepisów prawa upadłościowego i naprawczego, wykazując, że pomimo niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wierzyciel nie poniósł szkody.