Logistyczna kompozycja własna

Usługi specjalne, komponowane pod kątem specyficznych potrzeb klienta, wykraczające poza standardową ofertę firm logistycznych, stanowią coraz ważniejszą część rynku. Zróżnicowanie i wolumen propozycji rosną, a do ich tworzenia i utrzymania rozbudowuje się specjalnie dedykowane działy.

Usługi specjalne, komponowane pod kątem specyficznych potrzeb klienta, wykraczające poza standardową ofertę firm logistycznych, stanowią coraz ważniejszą część rynku. Zróżnicowanie i wolumen propozycji rosną, a do ich tworzenia i utrzymania rozbudowuje się specjalnie dedykowane działy.

Od wielkich, systematycznych i kompleksowych projektów logistycznych, po niezwykłe, egzotyczne przesyłki - rozpiętość zapotrzebowania klientów na specjalne usługi związane z transportem i obsługą ładunków jest ogromna. Stale też rośnie wolumen usług, tak jak rośnie chęć firm do wyróżnienia się od konkurencji, ich przekonanie, że indywidualny kontakt z klientem jest podstawą i gwarancją sukcesu, czy wreszcie zaangażowanie w rozpięte na cały świat globalne przedsięwzięcia biznesowe. Warto jednak zauważyć, że jakkolwiek egzotyczny pozostaje niekiedy kontekst albo przedmiot usługi, powtarzalność i skala usług specjalnych doprowadzą zapewne do wystandaryzowania znacznej ich części. W ich miejsce wejdą kolejne, ponieważ pomysłowość klientów i operatorów nie ma ograniczeń.

Zobacz również:

Wszyscy równi, każdy inny

Segment firm związanych z usługami transportowymi dostrzega wyraźny wzrost rynku usług niestandardowych. TNT ocenia na przykład, że w Polsce rynek specjalistycznych usług kurierskich rośnie obecnie w tempie dwucyfrowym, zaś wartość realizowanych przez tę firmę usług specjalnych - szybciej niż rynek. "Sytuacja ta wynika m.in. ze skrócenia cykli gospodarczych. Dla klientów bardzo ważne stają się już nie tylko usługi z gwarantowanym terminem, ale z precyzyjnym wskazaniem godziny doręczenia towaru, oczywiście w nienaruszonym stanie" - mówi Rafał Dziura, dyrektor sprzedaży i marketingu, TNT Express Poland. Podobne opinie wyrażają inni uczestnicy rynku. W ciągu trzech lat w DPD Polska liczba przesyłek specjalnych wzrosła z 3 tys. do ok. 10 tys. dziennie. "Grupa odbiorców tych usług nie jest jeszcze duża, ale systematycznie się powiększa. W szczególności o klientów, którzy dotąd korzystali z innych kanałów docierania do klientów i partnerów, a teraz starają się personalizować kontakty, rozwijają programy lojalnościowe itp." - mówi Rafał Nawłoka, prezes DPD Polska. W obecnej sytuacji wzrost zainteresowania usługami specjalnymi i dodatkowymi dotyczy głównie dużych organizacji. "Coraz częściej są to również firmy polskie. Jest to bardzo dobry sygnał nie tylko dla operatorów, ale i dobry przykład dla firm konkurencyjnych" - mówi Jarosław Wiśniewski, dyrektor logistyki w Schenker sp. z o.o. Jak zauważa Christophe Le Corre, dyrektor ds. logistyki i magazynowania Grupy Raben, w wielu dziedzinach obsługi logistycznej wymagania klientów w Polsce są bardzo wysokie, niekiedy wyższe niż klientów z Europy Zachodniej.

Co jest ponad miarę

Adam Weltrowski, kierownik produktu Project Cargo i Ładunki Ponadgabarytowe w C.Hartwig Gdynia SA

Za przewóz ponadgabarytowy uznaje się każdy transport, jeżeli dopuszczalne wymiary zestawu drogowego zostaną przekroczone choćby o jeden centymetr. Najbardziej typowe i najczęściej spotykane w Europie wymiary to: długość zestawu drogowego z naczepą - 16,50 m; długość zestawu z przyczepą - 18,50 m; szerokość pojazdu - 2,50 m (dla chłodni 2,60 m, choć ze względu na sztywną zabudowę nie ma możliwości przekroczenia tego wymiaru); wysokość pojazdu - 4 m. Dopuszczalna masa zestawu drogowego w Europie wynosi od 38 do 42 t, w zależności od kraju.

Przygotowanie takiego transportu często zajmuje wiele miesięcy i zaangażowany jest przy nim cały sztab ludzi. Spedycja ładunku ponadgabarytowego to nie tylko określenie odpowiedniej trasy przewozu, z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych etapów, dobór specjalistycznych środków i urządzeń transportowych, czy też wybór najlepszej metody przeładunku. Warunkiem sprawnej realizacji operacji jest również uzyskanie odpowiednich zezwoleń transportowych, dokonanie uzgodnień z osobami zarządzającymi terenami, po których ma się odbywać przejazd, oraz dodatkowe ubezpieczenie ładunku. Zezwolenia są najczęściej jednorazowe i odpłatne. Ich cena zależy od długości i ciężaru zestawu, długości trasy, liczby osi, szerokości i wysokości. Im dłuższa trasa przejazdu i im większe przekroczenie wymogów, tym opłaty są wyższe, sięgając niejednokrotnie kilku tysięcy euro.

Istotne utrudnienie realizacji tego typu transportu polega na tym, że gabaryty niektórych ładunków powodują konieczność demontażu elementów struktury drogowej, a często, również w przypadku kolei, wyznaczenia objazdowej, zwykle dłuższej, trasy przewozu. Problemem jest fatalny stan polskich dróg, który powoduje, że wielu transportów po prostu nie można wykonać. Brakuje również szybkiej informacji o nośności i wysokości mostów i wiaduktów, wysokości estakad, o ograniczeniach na poszczególnych drogach. A to są przydatne informacje już podczas wstępnych rozmów z klientem. Właściwa synchronizacja przygotowania i realizacji transportu ładunków ponadnormatywnych z odpowiednimi służbami umożliwia osiągnięcie sukcesu, jakim jest dostarczenie ładunku na miejsce przeznaczenia.

Przykładem realizacji wieloetapowych skomplikowanych operacji logistycznych w zakresie obsługi dostaw inwestycyjnych były dostawy obudów górniczych zrealizowane w 2007 roku. Operacja obejmowała wysyłki "door to door" ponad 1000 sztuk obudów - sformowanych do kontenerów 20' i 40' przeznaczonych dla klientów na terenie Chin i Stanów Zjednoczonych w ściśle wyznaczonych harmonogramem terminach i partiach. Ciekawostką jest fakt, że oprócz transportu lądowego i morskiego w wysyłki zaangażowany był także transport lotniczy. W bieżącym roku C.Hartwig Gdynia SA realizuje, wśród zadań logistycznie najciekawszych i najtrudniejszych, spedycję ponad 600 ton elementów wyposażenia górniczego do Stanów Zjednoczonych oraz dostawę elementów turbin do Wenezueli.

Konkurencyjność to z pewnością słowo--klucz, wyjaśniające wiele z przyczyn rozwoju logistycznych i transportowych usług specjalnych. "Coraz częściej przedsiębiorstwa mniejszą wagę przykładają do ceny, za to aspektami oferty decydującymi o wyborze danego podwykonawcy stają się czynniki jakościowe, w tym kompleksowość obsługi oraz pakiet usług dodatkowych i usług specjalnych. Z pewnością trend ten będzie się pogłębiał wraz ze wzrostem roli outsourcingu usług logistycznych w gospodarce. Jest to trend wpływający na kształtowanie się warunków konkurencyjnych" - zauważa Anna Michalik, kierownik działu marketingu z C.Hartwig Gdynia SA. "Sam proces transportowania i magazynowania towarów na obecnym etapie rozwoju rynku logistycznego to jednak zdecydowanie za mało" - dodaje Christophe Le Corre z Grupy Raben. Tempa temu wzrostowi przydawać mogą nie tylko zmiany w charakterze działalności prowadzonej przez przedsiębiorców. "Rynek przewozów ponadgabarytowych w Polsce przeżywa ciągły rozwój. Perspektywy rozwoju tego sektora usług w naszym kraju zależą także od uproszczenia prawa, chociażby w kwestii udzielania zezwoleń specjalnych i poprawy infrastruktury drogowej" - mówi Robert Alot, szef Działu Przewozów Ponadgabarytowych Warszawa w Schenker sp. z o.o.

Ludzie do specjalnej roboty

Pierwsze usługi niestandardowe polski oddział TNT zrealizował 10 lat temu. Obecnie ich obsługą zajmuje się osobny dział. Oprócz osób wyłącznie zajmujących się realizacją usług specjalnych, w ich obsługę zaangażowane są działy obsługi klienta, kurierzy partnerzy lokalnie i zagraniczni. Planowana jest dalsza rozbudowa sekcji usług specjalistycznych. TNT stosuje tak różnorodne narzędzia, jak czarter samolotu nawet dla jednej bardzo pilnej przesyłki oraz jej konwojowanie. Usługi dostępne są przez 24 godziny na dobę, i obejmują ponad 200 państw. Towary podlegają nieustannemu monitoringowi, a klient ma stały dostęp do informacji o statusie - za pośrednictwem internetu, SMS czy WAP. Przewozy ponadgabarytowe w Schenkerze obejmują wszelkie dostępne środki transportu, począwszy od transportu drogowego, rzecznego, oceanicznego, po transport kolejowy i lotniczy. W najbliższej przyszłości główny nacisk ma być położony na rozwój obsługi ładunków ponadgabarytowych drogą oceaniczną, śródlądową oraz koleją. Schenker ma w wielu krajach wydzielone zespoły, które zajmują się obsługą przewozów ponadgabarytowych. Tak też jest i w Polsce. "W ramach grupy posiadamy wiele specjalnie wydzielonych biur projektowych, tworzonych przede wszystkim na potrzeby klientów strategicznych, którzy oczekują kompleksowej obsługi ogromnych, globalnych projektów logistycznych. Podobne projekty wymagają zaangażowania w ramach przewozów ponadgabarytowych, ale również przewozów towarów o standardowych parametrach, kontenerów i usług dźwigowych czy logistyki magazynowej. Globalne biura projektowe zajmują się obsługą logistyczną towarów klientów niezależnie od miejsca na świecie, z zaangażowaniem wszystkich możliwych środków transportu" - mówi Robert Alot z Schenker sp. z o.o. "Usługi specjalne wymagają od firmy, by dysponowała znaczącymi środkami, nie tylko w postaci zasobów materialnych i zaplecza technologicznego, ale przede wszystkim kapitału ludzkiego - zespołu doświadczonych, znających rynek i jego potrzeby specjalistów" - dodaje Anna Michalik z C.Hartwig Gdynia SA. W ofercie spółki znajdują się usługi specjalne, m.in. obsługa targów i wystaw, przewozy ponadgabarytowe, obsługa dostaw inwestycyjnych, szereg usług dodatkowych w zakresie obsługi logistycznej, ale także bezpłatne doradztwo transportowe czy ubezpieczenie ładunku, zwane ubezpieczeniem cargo, zawarte w standardzie.