Szacowanie rzetelne

Jakość każdego oszacowania kosztowego wynika z wielu czynników, takich jak kompetencje osoby przygotowującej oszacowania, jakość źródeł danych, metodyka oraz poziom doprecyzowania informacji o projekcie. Jak ważyć te elementy?

Oszacowanie kosztów to prognoza, której zawsze towarzyszy niepewność (czyli brak informacji bądź niedoskonałość posiadanej wiedzy), wynikająca ze zmian w wymaganiach, technologiach, otoczeniu gospodarczym i mnóstwa innych czynników. Wyrażenie tej niepewności w postaci rozkładu prawdopodobieństwa przypisanego do zakresu możliwych kosztów pozwoli decydentom oceniać jakość oszacowań, wykorzystywanych przecież jako jeden z najważniejszych czynników w podejmowaniu decyzji.

Między ryzykiem a niepewnością

Pojęcia "ryzyka" oraz "niepewności" często są ze sobą mylone i błędnie używane jako synonimy. Wyjaśnienie różnic pomiędzy nimi ma podstawowe znaczenie przy omawianiu procesu analizy rodzajów ryzyka kosztowego. Ryzyko - w ujęciu szacowania kosztów - definiujemy jako zdarzenie lub zespół okoliczności, które, w razie wystąpienia, wpłyną na realizację celów przedsięwzięcia. Wpływ ten może być korzystny lub niekorzystny. Jeśli mamy do czynienia z ryzykiem niekorzystnym, nazywamy je zagrożeniem, jeśli z korzystnym - określamy je jako szansę. Niepewność wynika natomiast z niedoskonałości lub braku informacji. Można ją opisać jako niedookreślenie rezultatu lub jako stwierdzenie rozbieżności w dokonywanych obserwacjach. Prawdopodobieństwo wystąpienia niepewności wynosi 100%, natomiast ryzyko wiąże się z prawdopodobieństwem mniejszym niż 100%. Niepewność towarzyszy czynnikom, o których wiemy, że wystąpią - nie znamy jedynie ich wartości.

Zobacz również:

  • Prawo i cyfryzacja


W kategoriach matematycznych możemy mówić o statystycznie zdefiniowanej wariancji, czyli rozbieżności pomiędzy zmierzoną wartością określonej zmiennej (czasem trwania, kosztem, nakładem pracy itd.) a rzeczywistą wartością tej zmiennej, której nie da się skorygować obliczeniami lub przeskalowaniem. Jest to ocena ufności, z jaką powinniśmy korzystać z określonych danych, a przy tym miara ułomności naszego zrozumienia lub zdolności prognozowania jakiegoś parametru lub przyszłego zachowania. Niepewność wyraża się niekiedy jako rozkład prawdopodobieństwa potencjalnych rezultatów. Im szersza jest krzywa takiego rozkładu, tym większy stopień niepewności związanej z rezultatem.

Ryzyko i niepewność są nierozerwalnie związane z przedsięwzięciami. Nie wszystkie niepewności występujące w przedsięwzięciu przeniosą się na ryzyko. Stanie się tak tylko wtedy, gdy pewne rezultaty mieszczące się w zakresie niepewności mogą powodować zmianę ważnych decyzji. Na przykład niższy od przewidywanego popyt rynkowy prowadzić może do decyzji o zmniejszeniu wymaganego potencjału zakładu produkcyjnego.