BASF - strategia globalnego lidera rynku chemii, cz. 2

Koncern BASF od czterech lat wdraża system zarządzania wartością spółki - Value Based Management.

Koncern BASF od czterech lat wdraża system zarządzania wartością spółki - Value Based Management.

W ciągu ostatnich dziesięciu lat koncern dokonał zakupów aktywów za kwotę 41 mld euro, w tym zakupów spółek o łącznej wartości 13 mld euro1 oraz przeprowadził dezinwestycję na kwotę 11 mld euro.

Zobacz również:



Rysunek 1.Kliknij, aby powiększyćRysunek 1.Najważniejsze zakupy w ciągu ostatnich pięciu lat dotyczyły producentów środków ochrony roślin, substancji absorbujących (do filtrów i katalizatorów), ropy i gazu, chemii dla przemysłu, budownictwa i elektroniki, katalizatorów i barwników (Engelhard w USA), żywic wodnych generujących ok.13 mld euro przychodów ze sprzedaży.

Akwizycje 2006 r. zwiększyły przychody koncernu o 4,3 mld euro. Najważniejsze z nich obejmowały zakup:


  • globalnego lidera produkcji katalizatorów - spółki Engelhard - za 3,8 mld euro;


  • producenta chemii dla budownictwa - spółki Degussa - za 2,2 mld euro


  • globalnego lidera żywic wodnych - spółki Johnson Polymer - za 0,4 mld euro.
Przeprowadzone akwizycje zapewniły koncernowi BASF objęcie pozycji lidera na rynku katalizatorów i jednego z liderów żywic wodnych. Rynki zakupionych producentów charakteryzują się wysoką stopą wzrostu, stabilną marżą oraz dużą podatnością na innowacje, a ponadto pozwalają na osiągnięcie znaczącego efektu synergii (do 10% rocznej sprzedaży).

Najważniejsze dezinwestycje obejmowały farmaceutyki, nawozy sztuczne, rafinerie, farby dekoracyjne, włókna, systemy malowania, polioolefiny (Basell), polistyreny generujące ok. 11 mld euro przychodów ze sprzedaży.

Rysunek 2.Kliknij, aby powiększyćRysunek 2.Planowane nakłady inwestycyjne w okresie 2007 - 2011 wynoszą 11 mld euro. Mają zapewnić lepsze zrównoważenie portfolio produktów oraz dalsze umocnienie pozycji rynkowej, zwłaszcza na strategicznym rynku azjatyckim. Wartościowo jednak ok. 60% planowanych nakładów inwestycyjnych pozostanie w Europie.

Koncern przestrzega zasady (dyscypliny), aby nakłady inwestycyjne nie przekraczały amortyzacji, i jednocześnie odnalazł równowagę pomiędzy efektywnym finansowaniem wzrostu a dostarczaniem korzyści interesariuszom.

BASF w latach 1990 - 2006 zainwestował w krajach azjatyckich 6,3 mld euro, w tym 2,9 mld euro w fabrykę chemiczną Nanjing (uruchomioną w Chinach w 2005 r. w ramach j.v. z Sinopec), jedną z największych i najnowocześniejszych na świecie. Obecnie zakłady w Nanjing produkują 600 tys. ton produktów chemicznych rocznie, ale docelowe zdolności produkcyjne mają być zwiększone do 1,7 mln ton rocznie.

Zakłady funkcjonują w pełnym łańcuchu wartości - od poszukiwań i wydobycia węglowodorów (surowców) do końcowych produktów dla klientów. Planowane do 2011 r. inwestycje na rynku azjatyckim wynoszą 1,5 mld euro, co prawdopodobnie sprawi, że zakłady chemiczne koncernu w Chinach będą eksporterem produktów na inne rynki.

Polityka dywidend i wykup akcji

Rysunek 3.Kliknij, aby powiększyćRysunek 3.BASF, realizując strategię maksymalizacji wartości dla akcjonariuszy, posiada politykę wypłaty wysokich i rosnących dywidend. Polityka taka spełnia oczekiwania akcjonariuszy (100% free float, 460 tys. akcjonariuszy - rozproszony akcjonariat międzynarodowy, 72% inwestorzy instytucjonalni - banki oraz fundusze inwestycyjne i emerytalne, 28% prywatni inwestorzy, największy akcjonariusz AXA SA Paris - 6,42 %), a zwłaszcza inwestorów typu private equity, którzy spółki traktują jako maszyny do robienia pieniędzy i wymagają dużych zwrotów z inwestycji w akcje (rysunek 1 i rysunek 2).

Koncern realizuje założoną politykę dzięki wysokiej dyscyplinie zarządzania przepływami pieniężnymi (kryteria inwestowania i dezinwestycji, optymalizacja kapitału obrotowego) oraz koncentracji i wysokiej zdolności do generowania gotówki we wszystkich sferach, rodzajach i segmentach działalności.

Od 2003 r. suma wypłat dla akcjonariuszy w postaci dywidendy i wykupu akcji zwiększyła się z 45% do poziomu 70% rosnących wolnych przepływów pieniężnych (po sfinansowaniu nakładów inwestycyjnych).

W odniesieniu do FCFE (Free Cash Flow to Equity) suma wypłat w 2005 i 2006 r. była bardzo wysoka i wynosiła szacunkowo 300% (rysunek 3). Wykup akcji realizowany jest w celu poprawy wskaźnika zysku na akcję (EPS), wskaźników rentowności i zwrotu oraz w celu optymalizacji struktury bilansowej i WACC.

Poza deklarowanymi przyczynami wykupu akcji (poprawa struktury bilansowej i wskaźnika EPS) motywem wykupu akcji mogą być również preferencje akcjonariuszy instytucjonalnych - finansowych - którzy stanowią 75% ogółu właścicieli, a zwłaszcza typu private equity. Ponadto wysokość zmiennej części wynagrodzenia menedżerów uzależniona jest od osiągnięcia przez spółkę zaplanowanej wysokości wskaźnika ROA, a wykup akcji (i wypłata wysokiej dywidendy) powoduje obniżenie poziomu gotówki i tym samym aktywów oraz pewniejsze osiągnięcie celu spółki.

Motywem wykupu akcji BASF nie jest brak efektywnych projektów inwestycyjnych, ponieważ spółka prowadzi intensywne inwestycje i akwizycje w granicach - uznanych przez koncern - zrównoważonego rozwoju.

Dystrybucja korzyści wśród interesariuszy

Współczesne spółki poddawane są rosnącej presji ze strony interesariuszy dotyczącej spełniania ich oczekiwań. W przypadku globalnych spółek i migrującego globalnie kapitału spełnianie tych oczekiwań staje się coraz bardziej złożone i trudne, wymagające priorytezacji wymagań.

BASF generuje wysoką i rosną wartość dodaną (liczoną jako nadwyżka przychodów z działalności nad kosztami materiałowymi, energii, amortyzacji i innymi płatnościami), która dystrybuowana jest pomiędzy interesariuszami: pracownikami, akcjonariuszami, państwem i kredytodawcami. W 2006 r. wartość dodana osiągnęła kwotę 13,5 mld euro i była wyższa w relacji do 2005 r. o 12%.