BPM czyli lustro gospodarki

Od 1 mld USD w 2007 roku do 6 mld USD w roku 2012- tak według analityków ma rosnąć rynek rozwiązań do zarządzaniaprocesami biznesowymi BPM. W rzeczywistości rynek tenjest bardzo zróżnicowany i jak w żadnym innym odbija sięw nim stan gospodarki danego regionu.

Od 1 mld USD w 2007 roku do 6 mld USD w roku 2012- tak według analityków ma rosnąć rynek rozwiązań do zarządzaniaprocesami biznesowymi BPM. W rzeczywistości rynek tenjest bardzo zróżnicowany i jak w żadnym innym odbija sięw nim stan gospodarki danego regionu.

Rynek ogólnie zwany rynkiem aplikacji bądź pakietów do zarządzania procesami biznesowymi (Business Process Management) jest jednym z najtrudniejszych i najbardziej skomplikowanych rynków pakietów i aplikacji dla przedsiębiorstw. Wdrożenie aplikacji BPM nie przynosi bowiem natychmiastowych efektów; porządkuje jednak procesy biznesowe i w perspektywie średnioterminowej, 2-3-letniej, ułatwia uzyskanie znaczącego przyrostu przychodów na skutek wzrostu wydajności i lepszego zarządzania całą infrastrukturą informatyczną. Rynek określany jako BPM jest przy tym bardzo podzielony. W jego skład wchodzą bowiem narzędzia do tworzenia aplikacji do analizy i zarządzania (BPA Tools), podrynek systemów zarządzania dokumentami (DPM - Document Process Management), właściwy rynek aplikacji BPM, rynek systemów do zarządzania procesami biznesowymi (Business Process Management Suite - BPMS), a także wyłaniające się dopiero rynki BPM opartego na rozwiązaniach Open Source (BPM 2.0) oraz systemów BPMS opartych na Web 2.0 (BPMS 2.0).

Zobacz również:



W żadnym też innym rynku IT tak jak w BPM nie odbija się stan gospodarki danego regionu. Dla przykładu, wschodząca gospodarka krajów Europy Środkowej, w tym Polski, jest na etapie wdrażania rozwiązań budowanych przy pomocy narzędzi BPA, prostszych aplikacji BPM, podczas gdy wdrożenia BPMS są jeszcze pojedyncze. W starej Europie przeważają aplikacje BPM i w korporacjach - BPMS. W USA pojawiają się już rozwiązania BPMS 2.0. Wokół rozwiązań BPM, a raczej ich funkcjonalności, narosło jednak tyle nieporozumień, że konieczne jest opisanie wszystkich elementów tego rynku. Umożliwia to prześledzenie jego ewolucji i możliwości, jakie rozwiązania te stawiają przed firmami.

Rynek narzędzi BPA Tools

Pierwszym segmentem rynku rozwiązań Business Process Management jest segment narzędzi projektowania, modelowania, tworzenia i monitorowania procesów biznesowych - Business Process Analysis Tools (BPA Tools). Narzędzia te są z jednej strony powiązane z rozbudowanymi pakietami typu workflow, z drugiej zaś - z oprogramowaniem typu Business Activity Monitoring (BAM). Narzędzia BPA pełnią istotną rolę w firmach - służą do zdefiniowania procesów biznesowych, zaprojektowania całych architektur procesów. Z tego względu rozbudowane zestawy narzędzi BPA są wyposażone w repozytoria gotowych modeli procesów czy całych architektur. Zwykle BPA są przy tym adresowane do użytkowników biznesowych i specjalistów tworzących architektury rozwiązań informatycznych w przedsiębiorstwach. Narzędzia BPA bardzo przydają się także we wdrażaniu rozwiązań Service Oriented Architecture (SOA), umożliwiając taką ich implementację, aby pracowały najwydajniej.

Ewolucja BPMKliknij, aby powiększyćEwolucja BPMGartner zajął się tym segmentem rynku BPM w dwóch analizach Magic Quadrant for Business Process Analysis Tools w latach 2006 i 2007. Analitycy tej firmy uważają, że rynek BPA będzie rozwijał się niezbyt dynamicznie, ale w sposób stały, z CAGR (Compound Annual Growth Rate) wynoszącym 10% w latach 2007-2010. W przypadku niszowych producentów narzędzi BPA, CAGR może wynieść do 15%. Mimo rudymentarności niektórych oferowanych rozwiązań segment ten nie ulegnie dezintegracji - przynajmniej do 2015 r. Jak twierdzi Gartner, zniknie z segmentu BPA tylko część firm, które zbyt późno zaczęły ekspansję na tym rynku bądź nie potrafiły utrafić z ofertą, a także te, które zostaną przejęte. Oznacza to zmniejszenie liczby firm działających w segmencie rynku o około 1/3. Na korzyść segmentu BPA działać będzie zaś upowszechnienie architektury SOA w małych i średnich przedsiębiorstwach oraz specyficzne potrzeby firm, które będą budowały własne rozwiązania BPM/BPMS na zasadzie "Best of Breed", oparte na aplikacjach wielu dostawców. Aby mogły one działać z optymalną wydajnością, użycie narzędzi BPA będzie konieczne. Z drugiej strony rozwinie się też segment niszowych narzędzi BPA; ich producenci, np. MetaSoftware tworzący narzędzia dla sektora ubezpieczeń, będą mogli liczyć na zbyt swojego oprogramowania.

Przyglądając się rynkowi BPA, zarówno Gartner, jak i inni analitycy, m.in. IDC, zauważają, że z jednej strony widać wyraźnie nacisk na projektowanie całych architektur, do czego zwykle używane są narzędzia BPA w dużych firmach, z drugiej zaś w małych i średnich przedsiębiorstwach na wykorzystanie rozwiązań niskokosztowych, często opartych na rozwiązaniach Microsoft Office - Excel, Word i PowerPoint z wykorzystaniem MS Visio.

W grupie liderów rynku, według klasyfikacji Magic Quadrant, znajdują się: Microsoft, IDS Scheer, IBM, iGrafx, Mega, Proforma, EMC i Telelogic, zaś w grupie najważniejszych producentów niszowych - BEA, Tibco, Savvion, Sybase, Ultimus, Troux i Lombardi.

Według analityków Gartnera, grupa 5 firm posiada udziały rynkowe od 2 do 4%. Są to: Casewise, EMC, iGrafx, Mega i Proforma. W przypadku liderów rynku Microsoft posiada 30% udziałów (co według analityków spowodowane jest głównie popularnością aplikacji Office koncernu oraz MS Visio), IDS Scheer - 15% (w dużej mierze dzięki pakietowi narzędziowemu ARIS, który stanowi obecnie istotne uzupełnienie środowiska SAP NetWeaver), IBM - 9% i Teleologic - 7%. W 2006 r. tylko na nowe licencje i narzędzia pochodzące głównie od tych firm przedsiębiorstwa wydały 500 mln USD.

Według analityków Gartnera, nabywców narzędzi BPA można podzielić na "architektów", "modelujących procesy biznesowe" i "wspierających systemy BPMS (Business Process Management Systems)". W grupie "modelujących procesy biznesowe" najczęściej używanym narzędziem BPA jest Microsoft Visio; stosuje go 20% firm.

W skład przeciętnego pakietu Business Process Management Suite wchodzą:
  • Narzędzia do graficznego modelowania procesów (są to narzędzia BPA) o stworzenia obrazowania procesów biznesowych i powiązań między nimi. W BPMS środowisko do modellingu czy authoringu powstało głównie dla analityków biznesowych, a nie – jak to dzieje się w narzędziach BPA czy niektórych BPM-ach – głównie dla informatyków. W BPMS środowisko do graficznego

    modelowania procesów ma bowiem odzwierciedlać dwie perspektywy – charakterystyczną dla biznesu i perspektywę profesjonalistów IT.


  • Silnik integrujący zadania i przetwarzanie danych (jest to zwykle silnik BPEL). Ma on za zadanie powiązać we właściwy sposób dane, standardy biznesowe i standardy przepływu dokumentów.


  • Narzędzia analityki procesowej, czyli moduły Business Intelligence oraz moduły Business Activity Monitoring, do wspomagania analizy danych w czasie wykonywania poszczególnych procesów biznesowych. Ich możliwości są bardzo szerokie

    – od prostych raportów po prowadzenie procesu analizy online i przedstawianie wyników użytkownikowi na pulpicie w czasie rzeczywistym.


  • Silniki reguł. To niewielkie, ale posiadające dużą rolę aplikacje bądź moduły odpowiedzialne za przeniesienie do systemu reguł i standardów polityki biznesowej, obiegu dokumentów i systemów wspomagających podejmowanie decyzji z poszczególnych aplikacji oraz ich zmiany.


  • Rejestr/repozytorium procesu – podstawowa aplikacja opisująca parametry poszczególnych procesów, odpowiedzialna za jego wykonywanie. Repozytorium przechowuje dane o procesach.


  • Narzędzia symulacji i optymalizacji procesów – także należą do kategorii BPA. Pomagają one menedżerom wdrożyć nowo zaprojektowane procesy w stare środowiska.


  • Moduły integracji środowisk. Należą one do klasy Enterprise Service Bus, są to więc rozwiązania SOA. Ich zadaniem jest stworzenie z systemu różnych rozwiązań od różnych producentów sprawnie działającego i wydajnego systemu.


  • Repozytorium/rejestr dokumentów i contentu. Te moduły to Enterprise Document Management, a więc należą do rozwiązań Document Process Management (DPM). W wielu instytucjach publicznych instalowane są zamiast klasycznego BPM, ze względu na cenę.