Duże zyski, duże inwestycje

Finalizacja transakcji przejęcia przez Orlen litewskiej rafinerii w Możejkach na koniec roku to jedna z największych inwestycji w historii branży paliwowej w Europie Środkowej. Fitch Ratings w swym raporcie o sytuacji przedsiębiorstw Europy Środkowej z sektorów paliwowego, gazowego i energetycznego przewiduje, że to dopiero początek nowej fali transakcji.

Finalizacja transakcji przejęcia przez Orlen litewskiej rafinerii w Możejkach na koniec roku to jedna z największych inwestycji w historii branży paliwowej w Europie Środkowej. Fitch Ratings w swym raporcie o sytuacji przedsiębiorstw Europy Środkowej z sektorów paliwowego, gazowego i energetycznego przewiduje, że to dopiero początek nowej fali transakcji.

Kliknij, aby powiększyćPerspektywy są korzystne dla koncernów, mniej dla końcowych odbiorców. Sytuację na rynku można zawrzeć w słowach: inwestycje, fuzje i przejęcia. Firmy są w bardzo dobrej sytuacji finansowej i niedługo zaczną szukać kandydatów i partnerów do konsolidacji i przejęć. Orlen w skali europejskiej nie plasuje się w czołówce, przez co mógł i może być na celowniku europejskich gigantów. I choć nie to było powodem przejęcia Możejek, być może dzięki temu uciekł spod noża.

Zobacz również:



Sektor paliwowy: główni gracze rozdają karty

Dla większości dużych firm sektora paliwowego segment przetwarzania ropy i marketingu (ang. Refining & Marketing - R&M) jest głównym źródłem dochodów. W przypadku niektórych koncernów (PKN, Możejki Nafta czy Rompetrol Group N.V.) generował on 100% wskaźnika EBITDA w pierwszych trzech kwartałach 2006 r. Dla kontrastu, w przypadku MOL było to tylko 50%.

Chcąc poszerzyć wachlarz możliwych źródeł zysku, niektóre firmy Europy Środkowej będą starały się zmienić swój profil biznesowy i dołączyć do niego segment poszukiwania i eksploatacji (ang. Exploration & Production - E&P). Dla przykładu PKN, który jest jedynym dużym koncernem bez działu E&P, na początku 2006 r. ogłosił plan przewidujący jego wprowadzenie, a następnie stopniowe zwiększanie jego udziałów w całkowitych zyskach do poziomu 21% w roku 2015. Eksperci z firmy Fitch zwracają jednak uwagę, że tego typu przedsięwzięcia charakteryzują się wysokim ryzykiem, które powinno być współdzielone z partnerami inwestycyjnymi.

Kuszące są jednak prognozy szacujące, że poziom cen ropy naftowej znacząco się nie zmieni i pozostanie wysoki. To dobrze wróży firmom operującym właśnie w segmencie E&P.

Obecna sytuacja w sektorze paliwowym Europy Środkowej sprzyja już istniejącym przedsiębiorstwom ze względu na niższą niż w Europie Zachodniej konkurencję, korzystną sytuację rynkową (wzrasta popyt na produkty ropopochodne oraz na samochody) i dobre warunki finansowe koncernów.

Według prognoz Fitcha, trzej najwięksi gracze sektora paliwowego - OMV, PKN i MOL - będą w dalszym ciągu napędzać proces konsolidacji. W ciągu ostatnich pięciu lat każdy z nich znacząco zwiększył swoje obroty poprzez lokalne przejęcia. Jednak w związku z ograniczeniami lokalnych rynków można się spodziewać, że wszyscy zaczną rozglądać się za możliwościami przejęcia mniejszych graczy z sąsiadujących krajów. Dlatego też, biorąc pod uwagę ich doświadczenie, zaplecze regionalne oraz skalę prowadzonych przedsięwzięć, oczekuje się, że firmy te odegrają znaczącą rolę w konsolidacji sektora paliwowego w regionie Europy Środkowej. Główni gracze mogą zacząć wyglądać poza obszar Europy, gdzie znajdują się wybrane cele do przejęcia. To również może dotyczyć inwestycji E&P w Rosji, Kazachstanie i Środkowym Wschodzie. Przykładem podobnego postępowania był zakup 34% akcji największego tureckiego dystrybutora paliwa Petrol Ofisi A.S. w pierwszej połowie 2006 r.

PKN i OMV najprawdopodobniej poświęcą najbliższy czas na restrukturyzację i integrację swoich ostatnich nabytków - rumuńskiego Petromu w przypadku OMV i Unipetrolu z Czech oraz Możejek z Litwy w przypadku PKN. Z kolei MOL zapewne zainwestuje środki uzyskane ze sprzedaży udziałów w swoich spółkach zajmujących się dystrybucją, magazynowaniem i przesyłem gazu niemieckiemu koncernowi E.ON Ruhrgas w sektor R&M.

Korporacje zwiększą nakłady inwestycyjne, ponieważ będą zmierzać do zmiany profilu działalności i przeniosą część swoich mocy produkcyjnych w związku z popytem na częściowo destylowane produkty kosztem zysków z produktów rafinowanych. Ponadto od 2009 r. obowiązywać będą ostrzejsze standardy europejskie i aby im sprostać, konieczna będzie wymiana i aktualizacja sprzętu. Niektóre rafinerie, takie jak PKN, MN i Rompetrol, planują przeznaczyć w ciągu najbliższych trzech lat część nakładów inwestycyjnych na sektor petrochemiczny. Mimo zwiększonych inwestycji, eksperci z Fitch nie widzą zagrożenia dla płynności finansowej dużych graczy sektora paliwowego Europy Środkowej przy założeniu, że inwestycje finansowane będą z bieżących zysków oraz że dzięki nim wzbogacony zostanie profil biznesowy przedsiębiorstw.

W tym roku biznes będzie przyglądał się wydarzeniom ma Bałkanach, gdzie rząd serbski planuje sprzedaż koncernu paliwowego NIS, a rząd chorwacki może sprzedać dalszą część koncernu INA.

Tabela 1: Największe przejęcia w ostatnim czasie
DataFirmaCelWartość
gru-06PKN84,4% akcji MN2,3 mld USD
kwi-06Enel66% akcji SE840 mln euro
mar-06E.ON RuhrgasUdziały w należących do MOL spółkach zajmujących się dystrybucją, magazynowaniem i przesyłem gazu2,1 mld euro*
mar-06OMV34% akcji Petrol Ofisi1,054 mld euro


* wstępna cena zawierająca wartość długu