Wehikuł czasu

Firmy bez ludzi, wirtualni przyjaciele, energia atomowa ratująca przed deficytem energetycznym, Nobel dla sztucznej inteligencji... Jak będzie zmieniał się świat pod wpływem technologii w najbliższym półwieczu?

Firmy bez ludzi, wirtualni przyjaciele, energia atomowa ratująca przed deficytem energetycznym, Nobel dla sztucznej inteligencji... Jak będzie zmieniał się świat pod wpływem technologii w najbliższym półwieczu?

Dział futurologiczny British Telecommunication (BT) ogłosił raport Technologiczny Wehikuł Czasu (BT Timeline). Zawiera on prognozy rozwoju technologii w różnych dziedzinach w ciągu najbliższych 50 lat. Specjaliści zebrali i uporządkowali prognozy dotyczące rozwoju sztucznej inteligencji, zdrowia i medycyny, biznesu, edukacji, demografii, energetyki, robotyki, podboju Kosmosu, telekomunikacji, transportu i podróży. Warto przyjrzeć się dokładniej tym wróżbom, właśnie w takim świecie dane nam będzie żyć za 5, 10, 20 czy 30 lat. Poprzedni Technologiczny Wehikuł Czasu BT z początku lat 90. ub. wieku, zrealizował się bowiem jak dotąd w 90%. Z całym raportem można zapoznać się na stronie ( http://www.btplc.com/Innovation/News/timeline/index.htm ), my przedstawiamy obszerny wybór prognoz dotyczący kilku dziedzin.

Zobacz również:



Biznes bez ludzi

Nowe technologie zmienią oblicze biznesu, to oczywiste. Ciekawe jest natomiast, że zjawiska przewidywane przez futurologów można z grubsza sklasyfikować w kilka trendów. Dotyczą one konsekwencji podatkowych wzrostu mobilności firm i ogólnie - globalizacji prowadzonych przez nie operacji. Wyraźnie zaznacza się także tendencja do personalizacji produktów do indywidualnych potrzeb konsumentów. Czeka nas także wiele zmian na rynku pracy - zestawione razem dają obraz prawdziwej rewolucji, która dokona się na przestrzeni najbliższych dziesięcioleci. Najbardziej technologiczny wymiar ma przeniesienie do sieci obsługi transakcji i usług. Trzeba zastrzec, że tylko cześć z przedziałów czasowych, do których odnosi się pojawienie poszczególnych zjawisk, można potraktować uniwersalnie. Część odnosi się zdecydowanie do uwarunkowań brytyjskich. Dotyczy to na przyklad upowszechnienia telepracy.

W najbliższych latach upowszechnią się firmy informatyczne o charakterze "koczowników", nie płacące podatków korporacyjnych. Pomiędzy 2011 a 2015 r. umasowienie modelu koczowniczych usługodawców informatycznych tak się nasili, że wprowadzone zostaną globalne podatki. Pomysły tego typu nie są oczywiście nowe, a jednym z głośniejszych przykładów jest tzw. podatek Tobina od globalnych przepływów gotówkowych. Lata 2011-2015 mają przynieść właśnie nowe formy podatków, a lata 2013-2017 - zintegrowane opodatkowanie wszystkich rodzajów transakcji.

W świecie marek najbliższe lata przyniosą dominację brandów związanych ze stylem życia. Natomiast już pomiędzy 2008 a 2012 r. znak "Made in China" stanie się oznaką wysokiego statusu społecznego. Postępować będzie zarazem indywidualizacja towarów i usług oferowanych klientom. Pomiędzy 2008 a 2012 r. większość reklam będzie kierowana do konkretnego odbiorcy. Wreszcie między 2011 a 2015 r. na fali owej personalizacji nastąpić ma triumfalny powrót tzw. high street - luksusowych ulic handlowych.

Futurolodzy oceniają, że do końca pierwszego dziesięciolecia XXI wieku można się też spodziewać przesunięcia granicy wieku emerytalnego, w Wielkiej Brytanii do 70 lat. Do 2017 r. - do 75 roku życia. Wiąże się to z zapowiadanym kompletnym załamaniem systemów emerytalnych. Raport szacuje jego wystąpienie na lata 2016-2020, a więc na czas, gdy teoretycznie odchodzić na emeryturę powinno pokolenie urodzone w połowie lat 50. XX wieku. Załamanie to będzie się łączyć z serią giełdowych krachów, ponieważ fundusze będą musiały szukać sposobów na wywiązanie się ze zobowiązań, gwałtownie wyprzedając posiadane akcje. W latach 20. przyznanie emerytury będzie powiązane z indywidualną historią medyczną osoby.

Jeszcze szybciej zmieniać się będą miejsca pracy. Ludzie będą coraz rzadziej potrzebni. Firmy, w których nie ma pracowników, mają pojawić się już pomiędzy 2008 a 2012 r. Powstaną też czysto elektroniczne firmy - z minimalnym zaangażowaniem ludzi. Prawdopodobnie będzie ono jeszcze potrzebne do założenia samego biznesu. Do 2020 r. w Wielkiej Brytanii tylko 10% osób w wieku produkcyjnym będzie zatrudnionych przy produkcji. Nie oznacza to boomu na rynkach pracy w innych częściach świata. Wraz z powstawaniem autonomicznych fabryk, wytwarzających wszystko od A do Z, w latach 2016 - 2020 zacznie się wzrost bezrobocia w Azji.

Na pocieszenie: istnieją jeszcze futurolodzy tacy jak Hans Moravec, którzy w automatyzacji przewidują nie źródło globalnego bezrobocia i w konsekwencji załamania systemów emerytalnych, ale podstawy nowego, rozszerzającego się welfare state.

Obserwujemy już zmiany definicji miejsca pracy. Futurolodzy precyzują kolejne etapy tej przemiany odnośnie rynku brytyjskiego. Do końca bieżącej dekady co czwarty brytyjski pracownik przynajmniej dwa dni w tygodniu będzie "telepracował". Do 2020 r. więcej osób będzie pracować z telecentrów niż z "domowego" biura. Liczba telecentrów w latach 2016-2020 ma się podwoić.

Nadal postępować będzie przenoszenie operacji i transakcji do sieci. E-administracja ma być w pełni wdrożona pomiędzy 2008 a 2012 r. (w Wielkiej Brytanii). Także w tym czasie do postaci elektronicznej przeniesione zostaną wszystkie biznesowe transakcje finansowe. W tym czasie przewiduje się także obowiązkowe prowadzenie elektronicznej korespondencji sądowej dla powodów. Jednym z ciekawszych sieciowych zjawisk w biznesie będzie pojawienie się systemów do kontrataków wirusowych. Niemniej jednak pomiędzy 2008 a 2012 r. należy się spodziewać przypadków zablokowania w Internecie firm, marek czy wręcz krajów.

Nie obawiaj się cyberprzyjaciół

Prawdziwa jazda bez trzymanki, jeśli chodzi o nowe technologie, ich zastosowanie i rozwój dotyczy jednak innych obszarów. W kategorii sztuczna inteligencja (AI), sztuczne życie czeka nas prawdziwa ZMIANA. W ciągu 3-6 lat ludzie zyskają wirtualnych przyjaciół, których nie będą odróżniać od przyjaciół z krwi i kości. Nim minie 5-10 lat, co czwarta "osobowość" telewizyjna będzie cyborgiem, na razie programowalnym, ale co ważniejsze - technologia AI zacznie już wówczas udanie symulować pracę mózgu. Później będziemy mieli do czynienia z prawdziwą lawiną: między 2013-2017 pojawi się pierwszy magister AI, większość oprogramowania będą pisać same maszyny. Pojawienie się pierwszych parlamentarzystów AI poprzedzi naturalnie o kilka lat pierwszy doktorat obroniony przez AI w latach 20. Lata 20. XXI wieku przyniosą zresztą pierwszego Nobla dla osobowości AI i czynne prawa wyborcze. Oto dokładniejszy spis:

2006-2010 Pierwszy całkowicie sztuczny zespół muzyczny w TOP 20 listy przebojów; czujniki zapachu porównywalne z węchem psa; czatboty nieodróżniane od ludzi przez 95% ludzkości; pierwsze życie elektroniczne

2008-2012 Ludzie mają wirtualnych przyjaciół, ale nie potrafią ich odróżnić od żywych; wystrój domu zmienia się zależnie od nastroju właściciela

2011-2015 Największa gwiazda sceny i estrady jest androidem; 25% gwiazd telewizyjnych to cyborgi;

technologia AI symulująca procesy myślowe mózgu

2013-2017 Pierwsza osobowość AI z dyplomem magisterskim; większość oprogramowania piszą maszyny

2016-2020 Liczba elektronicznych zwierząt domowych przewyższa liczbę naturalnych; elektroniczne formy życia zyskują podstawowe prawa; sztuczne insekty i małe zwierzęta ze sztucznymi mózgami; posłowie z grona AI

lata 20 Osobowość AI broni doktorat, wkrótce potem pierwsza Nagroda Nobla dla osobowości AI; prawo głosu dla AI; "przystawki" mózgowe zwiększające efektywność pracy mózgu

lata 40 Wszczepianie prymatom implantów mózgowych podnosi ich inteligencję do poziomu ludzkiego

Świat protez i świat bez wody

Rozwój medycyny idzie w kierunku zaleczania konsekwencji chorób cywilizacyjnych. Sztuczne oko, sztuczny mózg, pełna rehabilitacja mózgu po wylewie... Czy wobec aktualnych informacji o odnawianiu się ognisk gruźlicy oznacza to aż tak wielki postęp? Futurolodzy prognozują dalszy rozwój epidemii AIDS i deficyt dostępu do wody dla blisko połowy ludzkości do końca lat 20. W latach 20. spodziewane jest także pojawienie się wirusów przechodzących z maszyn na ludzi. Może być to już wówczas poważnym problemem, bowiem androidy stanowić mają ok. 10% ludzkości.

Oto spis prognoz w obszarze medycyny i demografii:

MEDYCYNA

2006-2010 Chipy monitorują morfologię krwi; detekcja emocji wykorzystywana w procesie rekrutacyjnym

2008-2012 Automat do obniżania bólu rannych żołnierzy; epidemia z krajów Trzeciego Świata dziesiątkuje bogaty świat; podręczne skanery mózgu do rozpoznawania zatorów i guzów; boom na internetowe diagnozowanie wywołuje deficyt dostępności leków

2011-2015 Niektóre implanty świadectwem statusu społecznego jednostki; regeneracja zębów; plastikowe kości; identyfikacja podłoża genetycznego 90% chorób; sztuczne wirusy

2013-2017 Komórki macierzyste stosowane do odtwarzania partii mózgu uszkodzonych w wypadkach lub przy wylewach; syntetyczne bakterie

lata 20 Sztuczne oko; pierwsza olimpiada bioniczna; e-dzieci; wirusy przechodzące z maszyn na ludzi; sztuczne systemy immunologiczne

lata 30 Sztuczny mózg

DEMOGRAFIA

2006-2010 Liczba ludności na świecie przekracza 7 miliardów

2008-2012 Liczba zgonów z powodu AIDS przekracza 1,7 mln rocznie

2013-2017 PKB Chin przewyższa PKB Unii Europejskiej; 400 mln osób mieszka w metropoliach powyżej 10 milionów mieszkańców; połowa ludności świata ma dostęp do Internetu

2016-2020 Androidy stanowią 10% ludzkości; 70 milionów (20% ludności) w USA ma ponad 65 lat; 3 miliardy osób ma ograniczony dostęp do wody pitnej (poniżej 1700 m<sup>2</sup> rocznie na osobę)

Deficyt zażegnany atomem

Więcej optymizmu przebija z prognoz dotyczących wykorzystania energii, domknięcia deficytu energii i środowiska naturalnego. Kluczem wydaje się upowszechnienie energii atomowej. Jako zdecydowanie najczystsza forma uzyskania energii w ciągu 6 lat powinna zyskać oficjalną akceptację grup Zielonych na świecie. Ponadto, grupy Zielonych w ciągu 5 lat zaczną patentować i blokować wykorzystanie szkodliwych technologii. Poniżej szczegóły prognoz dotyczących energii i środowiska:

ENERGIA

2008-2012 Energia atomowa zaspokaja 16% zużycia energii w Rosji i Europie Wschodniej; światowe zużycie energii większe o 50% w stosunku do sytuacji z 1993 r.; większość urządzeń przenośnych zasilana ogniwami wodorowymi; racjonowanie dostaw energii; wielowarstwowe baterie słoneczne podnoszą wydajność o 50%

lata 20 Systemy energetyczne oparte na biochemicznym magazynowaniu energii słonecznej

lata 30 Kosmiczne stacje energii słonecznej

lata 40 Fuzja jądrowa jako źródło energii

ŚRODOWISKO

2006-2010 Kompletna lista 1,5 mln znanych gatunków dostępna w sieci; genetycznie modyfikowane odmiany roślin rozprzestrzeniają się na sąsiednie pola uprawne; wzrost poziomu wód światowego oceanu o 15-95 cm

2008-2012 Skuteczne przewidywanie większości katastrof naturalnych; genetyczne modyfikacje przygotowane dla jednych obszarów stają się zagrożeniem dla innych; wykorzystanie energii atomowej akceptowane przez grupy Zielonych

2011-2015 Roboty-insekty do zapylania roślin; zieloni patentują i tym samym blokują wykorzystanie potencjalnie niebezpiecznych technologii

2013-2017 30% pól uprawnych jest zasolonych

lata 50 Zamyka się dziura ozonowa

Komercyjny podbój Kosmosu

Nie może być mowy o przyszłości bez wspomnienia o podboju Kosmosu. Brytyjscy futurolodzy wierzą, że napędem podboju przestrzeni międzygwiezdnych będzie chęć eksploracji bogactw mineralnych. Oto szczegóły:

2011-2015 Prywatne misje kosmiczne testują możliwości górnictwa na asteroidach

lata 20 Pierwsza załogowa misja na Marsa. Produkcja, przechowywanie i wykorzystanie antymaterii

lata 30 Regularne loty załogowe na Marsa

lata 40 Hibernacja załogi w czasie lotów kosmicznych. Pierwsza osada na Księżycu. Górnictwo na asteroidach. Samowystarczalna osada na Marsie.

Raport zawiera prognozy z "dziką kartą", które mogą się spełnić w każdej chwili, autorstwa Johna Peterson z Arlington Institute. Pomińmy oczywiste zagrożenia, jak ożywienie wulkanów Cumbre Vieja na Las Palmas, których erupcja wywoła tsunami kryjące pod wodą dziesiątki miast Europy, Afryki i Ameryk, albo przybycie wrogiej cywilizacji. W każdej chwili grozi nam upadek ONZ, gospodarki Stanów Zjednoczonych w wyniku upadku dolara i pojawienie się tam dyktatury, załamanie światowych rynków kapitałowych, krach międzynarodowego systemu finansowego, wielka awaria linii energetycznych, czy upadek Internetu w związku z kwestiami bezpieczeństwa.